De uitkomsten van het onderzoek naar inzetbereidheid laten zien dat zorgreservisten over het algemeen een hoge bereidheid hebben om in te gaan op een hulpvraag van een zorgorganisatie in tijden van crisis. Er zijn verschillende factoren die deze bereidheid kunnen versterken of juist beperken.
De COVID-19-pandemie maakte duidelijk hoe belangrijk extra zorgpersoneel is tijdens een crisis. Tegelijkertijd bleek dat veel (oud-)zorgprofessionals die wilden helpen, niet altijd effectief konden worden ingezet. De bereidheid was er, maar de organisatie om hulpvragen van zorgorganisaties en het aanbod van de zorgprofessionals bij elkaar te brengen ontbrak.
Maatschappelijke betrokkenheid belangrijke motivatie voor inzet
Dit is het eerste wetenschappelijke onderzoek dat zich specifiek richt op zowel zorgreservisten als de Nationale Zorgreserve. "Het is belangrijk om niet alleen te weten hoeveel mensen er in het bestand staan, maar ook hoeveel mensen daadwerkelijk bereid zijn om tijdens een crisis ingezet te worden en waar dit vanaf hangt," zegt Juliët. Voor het onderzoek werden vragenlijsten gecombineerd met interviews met zorgreservisten uit verschillende beroepsgroepen. Hierin werden verschillende factoren gemeten:
- gevoel van veiligheid;
- vertrouwen in eigen kennis en vaardigheden;
- ondersteuning vanuit de organisatie;
- familieverantwoordelijkheden, zoals de zorg voor kinderen of andere naasten.
Hoge inzetbereidheid van zorgreservisten, ook bij verhoogde risico's
Er werden nauwelijks verschillen gevonden tussen beroepsgroepen. Wat leeftijd betreft zien we dat naarmate de leeftijd van de zorgreservist toeneemt, de inzetbereidheid groter wordt. Uit de resultaten blijkt dat zelfs wanneer er sprake is van onzekerheid of verhoogde risico's, zoals inzet in een minder veilig gebied, veel zorgreservisten aangeven dat zij willen bijdragen aan de zorg. Dat is belangrijk, omdat hiermee het risico op zogenoemde schijncapaciteit wordt verkleind: een situatie waarin de beschikbare capaciteit op papier groter lijkt dan de capaciteit die tijdens een crisis daadwerkelijk inzetbaar is.
Juliët: “Tijdens de interviews kwam maatschappelijke betrokkenheid als belangrijke motivator naar voren. Veel zorgreservisten geven aan dat zij zich willen inzetten omdat zij het belangrijk vinden om anderen te helpen en een bijdrage te leveren aan de samenleving in tijden van nood.” Dit gevoel van verantwoordelijkheid voor het collectieve belang lijkt een belangrijke reden te zijn waarom mensen zich aansluiten bij de Nationale Zorgreserve.
Charlotte de Schepper, bestuurder van SES/de Nationale Zorgreserve: "Dit onderzoek geeft waardevolle inzichten in wat zorgreservisten motiveert om in tijden van crisis een stap naar voren te zetten. Daardoor ontstaat een realistischer beeld van de daadwerkelijk beschikbare capaciteit. Het onderzoek van Juliët levert een mooie bijdrage aan de verdere ontwikkeling van de Nationale Zorgreserve en een weerbare zorgsector."
Lees meer over de resultaten van het onderzoek.